Het Koor wil onbekende en ondergewaarde vrouwelijke stemmen in de muziekgeschiedenis een podium bieden. In de loop van de tijd hebben zij veel minder aandacht gekregen dan hun mannelijke collega’s. Toch is er prachtig (koor)werk door hen gecomponeerd.
Door juist deze vrouwelijke componisten centraal te stellen, belichten wij niet alleen hun artistieke nalatenschap, maar ook de diversiteit en kracht van vrouwelijke muziek door negen eeuwen heen.
Dit concert wordt mede mogelijk gemaakt door::
Ongekend!
Koorwerk van vrouwelijk componisten
Zaterdag 13 december 2024
20.00 uur
Zondag 14 december 2025
15.00 uur •UITVERKOCHT•
Het Koor onder leiding van Steven van Gool
Willem Twee Toonzaal
Prins Bernhardstraat 4, ’s Hertogenbosch
(de voormalige Synagoge,
LET OP, dit is niét in de Willem Twee fabriek)
Het Koor wil onbekende en ondergewaarde vrouwelijke stemmen in de muziekgeschiedenis een podium bieden. In de loop van de tijd hebben zij veel minder aandacht gekregen dan hun mannelijke collega’s. Toch is er prachtig (koor)werk door hen gecomponeerd.
Door juist deze vrouwelijke componisten centraal te stellen, belichten wij niet alleen hun artistieke nalatenschap, maar ook de diversiteit en kracht van vrouwelijke muziek door negen eeuwen heen.
Onze vrouwelijke Componisten
Amy Beach-Cheney, New Hampshire VS, 1867, was een belangrijk figuur in de ontwikkeling van de Amerikaanse klassieke muziek. Vanaf haar vierde jaar componeerde zij muziek; Pianoconcert in c-moll, op. 45 zou haar bekendste werk worden. Het werd wereldwijd in concertzalen uitgevoerd en vestigde haar erkenning als componist. Als eerste vrouw componeerde zij symfonieën voor een groot orkest, kamermuziek en een groot aantal liederen. Ondanks dat haar echtgenoot haar beperkte in haar optredens, was Amy Beach ook een pionier voor vrouwen in de klassieke muziek. Ze gebruikte haar status als ‘de belangrijkste vrouwelijke componist van Amerika’ om de carrière van jonge musici te bevorderen en stond aan het hoofd van diverse organisaties.
Fanny Hensel-Mendelssohn Bartholdy, Hamburg, Duitsland, 1805, beschikte al jong over uitzonderlijke muzikale talenten en kreeg les in Parijs en Berlijn, dezelfde opleiding als haar broer Felix Mendelssohn Bartholdy. Haar leraren gaven haar het grootste compliment: “ze speelde als een man”. In het nastreven van een internationale muzikale carrière werd ze door de heersende conventies sterk beperkt. Haar broer Felix steunde haar muzikale aspiraties niet, maar gaf enkele van haar composities onder zijn eigen naam uit. Fanny componeerde maar liefst 466 stukken, waarvan de meeste onbekend bleven. Haar muziek, met name liederen en kamermuziek, was enkel te horen tijdens informele bijeenkomsten in het huis van de familie Mendelssohn in Berlijn. Haar echtgenoot, Wilhelm Hensel, probeerde haar werk bij muziekuitgeverijen onder de aandacht te brengen. In 1846 publiceerde Fanny zelf een bundel liederen als haar Opus 1.
Anna Ruth Ella Lapwood, Wycombe UK, 1995, is een organiste, koordirigente en televisie- enradiopresentator, met meer dan twee miljoen volgers op sociale media. Muzikaal multi-talent Anna bespeelt vijftien instrumenten en studeerde piano, viool, altviool en compositie, en was soloharpiste bij twee orkesten. Ze was de eerste vrouw in de 560-jarige geschiedenis van het Magalen Oxford college die een orgelbeurskreeg. Als organiste werd ze Associate Artist in de Royal Albert Hall in Londen en is nu Director of Music aanPembroke College, Cambridge. Het is haar missie om meisjes en vrouwen in de muziek te ondersteunen. Ze is een overtuigende pleitbezorger voor muziekeducatie en vastbesloten om muziek naar kinderen van alle achtergronden te brengen.
Eleanor Joanne Daley, Ontario Canada, 1955, studeerde orgel en piano in Canada en in Engeland en is nog altijd actief als koordirigent en begeleider. Ze schreef meer dan tachtig gepubliceerde werken en talloze ongepubliceerde werken, voor koren en kunstorganisaties, met een voorliefde voor kerkmuziek. Haar composities zijn veelvuldig uitgevoerd, opgenomen en uitgezonden in heel Noord-Amerika, Groot-Brittannië, Europa, Zuid-Afrika en het Verre Oosten. Eleanors werken zijn vooral bekend om hun gevoelige verweving van tekst en muziek. Haar a capella werk I Sing a Maiden, werd in 2014 in New York uitgevoerd door een koor van 400 stemmen als onderdeel van een viering van Internationale Vrouwendag. In 2022 werd haar werk gehonoreerd met de Orde van Canada, “voor haar bijdragen aan de Canadese muziek en koorcultuur als gerenommeerde componist en begeleider”.
Hildegard von Bingen, slot Bermersheim, Duitsland, 1098, is éen van de vroegste vrouwelijke componisten in de geschiedenis. Hildegard componeerde een indrukwekkend oeuvre aan religieuze gezangen en liederen, honderden in totaal, waaronder het mysteriespel Ordo Virtutum (Orde der deugden), een gezongen drama voor vrouwenstemmen en éen man. Daarnaast componeerde zij ongeveer 75 gezangen voor de liturgie op basis van haar mystieke visioenen. Over die visioenen onderhield ze een vaak controversiële correspondentie met bisschoppen, de paus en wetenschappers van haar tijd. Naast componeren studeerde Hildegard Latijn, het interpreteren van Bijbelse en liturgische teksten en beoefende de zeven vrije kunsten. Ze werd abdis van het klooster waar ze intrad en stichtte nog een vrouwenklooster. Later schreef ze boeken over compositie en muziekbeoefening, en over religie, kosmologie, geneeskunde, filosofie, poëzie, plantkunde en taalkunde.
Clara Schumann-Wieck, Leipzig, Duitsland, 1819, concerteerde al op haar negende en was een van de belangrijkste vrouwelijke componisten van de 19e eeuw. Ze trouwde met de componist Robert Schumann en kreeg acht kinderen. Clara combineerde haar gezinsleven met een succesvolle carrière als pianiste en componiste. Haar oeuvre omvat pianowerken, liederen, kamermuziek en een pianoconcert. Ze gaf concerten in heel Europa en introduceerde werken van componisten als Johannes Brahms, een goede vriend van haar, Chopin en haar man Robert aan het publiek. Ze speelde voor Goethe, Niccolo Paganini en Franz Liszt. Clara was een pionier: ze doorbrak genderrollen in de muziekwereld en zette zich haar leven lang in voor de erkenning van muziek als kunstvorm én beroep.
